DUS Farmakoloji
Farmakoloji, ilaçların vücutta nasıl etki ettiğini ve vücudun ilaçları nasıl işlediğini inceler. DUSÇöz'deki sorular lokal anestezikler, analjezikler, antibiyotikler, antikoagülanlar ve ilaç etkileşimleri gibi diş hekimliğinde sık kullanılan grupları kapsıyor. ÖSYM'nin 2026-DUS kılavuzundaki yaklaşık dağılıma göre Temel Bilimler Testinin 40 sorusundan 4'ü bu alandan; ÖSYM bu oranların değişebileceğini belirtiyor.
Konular: Analjezikler, Antibiyotikler, Antifungaller, Antikoagülanlar, Antiviral İlaçlar, Endokrin Sistem İlaçları, Farmakokinetik ve Farmakodinamik, Gastrointestinal Sistem İlaçları, Genel Farmakoloji ve Toksikoloji, İlaç Etkileşimleri, Kardiyovasküler Sistem İlaçları, Kemik Metabolizması İlaçları, Kortikosteroidler, Lokal Anestezikler, Otakoidler ve Antihistaminikler, Otonom Sinir Sistemi İlaçları, Sedatif Ajanlar, Vazokonstriktörler
Örnek sorular
Aşağıdaki sorular DUSÇöz'ün kendi soru bankasından alındı; ÖSYM'nin geçmiş sınav soruları değildir. Sorular yapay zekâ yardımıyla hazırlandı ve uzman incelemesinden geçmedi.
Soru 1 (Antibiyotikler)
Bir antibiyotiğin bakteriyi doğrudan öldürmek yerine, sadece üremesini ve çoğalmasını durdurarak bağışıklık sisteminin bakteriyi yok etmesine zaman kazandıran etki tipine ne ad verilir?
- Bakterisidal
- Sinerjistik
- Antagonistik
- Bakteriyostatik
- Tolerans
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Bakteriyostatik
Bakteriyostatik antibiyotikler (makrolidler, tetrasiklinler, klindamisin vb.), bakterinin protein sentezini yavaşlatarak hücre bölünmesini durdururlar ancak bakteriyi direkt parçalamazlar. İyileşme, hastanın sağlam fagositoz mekanizmaları ile tamamlanır. Bakterisidal antibiyotikler (penisilinler) ise doğrudan öldürücüdür.
Soru 2 (Kortikosteroidler)
Glukokortikoid ilaçların relatif antiinflamatuar potensi karşılaştırıldığında aşağıdaki sıralamalardan hangisi doğrudur?
- Deksametazon, eşdeğer dozda hidrokortizonla karşılaştırıldığında belirgin şekilde daha yüksek antiinflamatuar potense sahiptir
- Hidrokortizon glukokortikoidler arasında görece yüksek antiinflamatuar potense sahip bir ajan olarak kabul edilir
- Prednizolon ile deksametazon miligram başına birbirine yakın antiinflamatuar potense sahiptir
- Glukokortikoidlerin çoğu düşük düzeyde mineralokortikoid etkiye sahip olup potens açısından birbirine benzer kabul edilir
- Deksametazonun antiinflamatuar potensi hidrokortizonla karşılaştırıldığında belirgin şekilde daha düşüktür
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Deksametazon, eşdeğer dozda hidrokortizonla karşılaştırıldığında belirgin şekilde daha yüksek antiinflamatuar potense sahiptir
Glukokortikoidler arasında antiinflamatuar potens açısından belirgin farklılıklar bulunur; deksametazon, hidrokortizona kıyasla miligram başına çok daha güçlü bir antiinflamatuar etkiye sahiptir ve buna karşılık mineralokortikoid etkisi neredeyse yoktur. Hidrokortizonun görece yüksek potense sahip olduğu, prednizolon ile deksametazonun yakın potense sahip olduğu veya tüm glukokortikoidlerin benzer potense sahip olduğu ifadeleri yanlıştır. Bu potens farklılıkları, klinik dozlama ve ilaç seçiminde önemli bir belirleyicidir.
Soru 3 (Antifungaller)
Nistatin ile flukonazol arasındaki farmakokinetik özellikler açısından aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi doğrudur?
- Nistatin oral alımda gastrointestinal sistemden neredeyse hiç emilmezken flukonazol iyi emilerek sistemik dolaşıma geçer
- Her iki ilaç da gastrointestinal sistemden büyük oranda emilerek yüksek sistemik biyoyararlanıma sahiptir
- Nistatin sistemik dolaşıma önemli ölçüde geçerek derin doku mantar enfeksiyonlarında tercih edilen ilaçlardan biridir
- Flukonazol gastrointestinal sistemden sınırlı oranda emildiğinden öncelikle topikal formda kullanılır
- Nistatin ile flukonazol arasında emilim açısından klinik olarak belirgin bir fark bulunmaz
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Nistatin oral alımda gastrointestinal sistemden neredeyse hiç emilmezken flukonazol iyi emilerek sistemik dolaşıma geçer
Nistatin oral yoldan alındığında gastrointestinal sistemden neredeyse hiç emilmez, bu nedenle sistemik toksisitesi düşüktür ve yalnızca ağız içi lokal kandidiyazis tedavisinde topikal olarak etkilidir. Flukonazol ise gastrointestinal sistemden iyi emilerek yüksek sistemik biyoyararlanıma ulaşır ve bu sayede sistemik veya derin doku mantar enfeksiyonlarının tedavisinde kullanılabilir. Nistatinin sistemik dolaşıma geçtiği, flukonazolün sınırlı emildiği veya iki ilaç arasında emilim açısından anlamlı fark olmadığı ifadeleri gerçeğin tersidir.
Eğitim amaçlıdır, tanı ve tedavi önerisi değildir.
Bu branştan test çöz