DUS Periodontoloji
Periodontoloji, dişi çevreleyen diş eti, kemik ve bağ dokusunun hastalıklarını ve tedavisini ele alır. DUSÇöz'deki sorular dental plak, gingivitis ve periodontitis tanısı, risk faktörleri, periodontal cerrahi ve implant çevresi hastalıkları kapsıyor. ÖSYM'nin 2026-DUS kılavuzundaki yaklaşık dağılıma göre Klinik Bilimler Testinin 80 sorusundan 10'u bu alandan; ÖSYM bu oranların değişebileceğini belirtiyor.
Konular: Dental Plak ve Diş Taşı, Diş Taşı Temizliği ve Kök Yüzeyi Düzleştirme, Gingivitis, İmplant Çevresi Hastalıklar, Kemik Greftleri, Periodontal Cerrahi, Periodontal Tanı, Risk Faktörleri, Sistemik Hastalık İlişkisi, Yönlendirilmiş Doku Rejenerasyonu
Örnek sorular
Aşağıdaki sorular DUSÇöz'ün kendi soru bankasından alındı; ÖSYM'nin geçmiş sınav soruları değildir. Sorular yapay zekâ yardımıyla hazırlandı ve uzman incelemesinden geçmedi.
Soru 1 (Periodontal Tanı)
Dental plak gelişiminde, farklı türler arasındaki reseptör-ligand etkileşimine dayanan 'Ko-agregasyon' olayını en çok sergileyen ve erken kolonizörler ile geç patojenler arasında 'köprüleyici' görevi üstlenen bakteri hangisidir?
- Streptococcus mutans
- Fusobacterium nucleatum
- Porphyromonas gingivalis
- Actinomyces viscosus
- Veillonella parvula
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Fusobacterium nucleatum
Fusobacterium nucleatum, uzun çubuk şekilli gram-negatif bir bakteridir ve hem erken kolonize olan gram-pozitif bakterilere hem de geç kolonize olan gram-negatif patojenlere tutunabilme yeteneği çok yüksektir. Bu özelliğiyle plak gelişiminde bir köprü görevi üstlenir.
Soru 2 (Sistemik Hastalık İlişkisi)
Diyabet ile periodontitis arasındaki iki yönlü ilişki kavramı aşağıdakilerden hangisini en doğru şekilde ifade eder?
- Diyabet periodontal hastalığı etkiler ancak periodontal hastalık diyabeti hiçbir şekilde etkilemez
- Periodontitis diyabeti tetikler ancak diyabet periodontal dokuları hiçbir şekilde etkilemez
- İki hastalık arasında bilimsel çalışmalarla herhangi bir ilişki gösterilememiştir
- Kontrolsüz diyabet periodontal yıkımı artırır, tedavi edilmemiş periodontitis glisemik kontrolü bozar
- Bu ilişki yalnızca tip 1 diyabette geçerlidir, tip 2 diyabette hiç gözlenmez
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Kontrolsüz diyabet periodontal yıkımı artırır, tedavi edilmemiş periodontitis glisemik kontrolü bozar
İki yönlü ilişki kavramı, kontrolsüz diyabetin proinflamatuar mekanizmalar yoluyla periodontal yıkımı artırdığını, aynı zamanda tedavi edilmemiş periodontal enfeksiyonun sistemik inflamasyonu artırarak insülin direncini ve glisemik kontrolü olumsuz etkileyebildiğini ifade eder. Tek yönlü etki iddiaları bu çift yönlü mekanizmayı göz ardı ettiğinden yanlıştır. Çok sayıda çalışma bu ilişkiyi desteklemektedir. İlişki hem tip 1 hem tip 2 diyabette gösterilmiştir, yalnızca bir tipe özgü değildir.
Soru 3 (Risk Faktörleri)
Ailesinde şiddetli periodontitis öyküsü bulunan, genç yaşta hızlı ataşman kaybı gösteren bir hastada IL-1 gen polimorfizmi araştırılıyor. Bu polimorfizmin periodontitis riskini artırma mekanizması nedir?
- IL-1beta üretiminin artmasıyla inflamatuar yanıtın şiddetlenmesi ve doku yıkımının hızlanması
- Kollajen sentezinin genetik olarak baskılanmasıyla bağ dokusunun tamamen ortadan kalkması
- Osteoklast farklılaşmasının tamamen durdurularak alveolar kemik kaybının önlenmesi
- Nötrofil sayısının azalmasıyla bakteriyel enfeksiyona karşı tam bağışıklık kazanılması
- Tükürük bezlerinin fonksiyonunun bozulmasıyla ağız kuruluğuna ve buna bağlı çürüğe yol açılması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) IL-1beta üretiminin artmasıyla inflamatuar yanıtın şiddetlenmesi ve doku yıkımının hızlanması
IL-1 gen kümesindeki polimorfizmler, IL-1beta üretiminin artmasına ve dolayısıyla dişeti oluğu sıvısında yüksek inflamatuar sitokin düzeylerine yol açarak periodontal doku yıkımını hızlandırır. Kollajen sentezinin doğrudan baskılanması ya da nötrofil sayısının azalması bu polimorfizmin bilinen etkileri arasında değildir. Osteoklast aktivitesi bu genotipte artar, azalmaz; bu nedenle kemik kaybının önlenmesi ifadesi yanlıştır. Klinik olarak bu genetik yatkınlık, aile öyküsü pozitif ve genç yaşta hızlı ilerleyen periodontitis olgularında hastalığın şiddetini açıklayan önemli bir faktördür.
Eğitim amaçlıdır, tanı ve tedavi önerisi değildir.
Bu branştan test çöz